İkramiye alınca sonraki ayların neti neden düşer
İkramiye ödendiği ayın matrahına eklenir ve yıl sonuna kadar biriken matrahı büyütür. Sonuç: ikramiyenin kendisi yüksek dilimden vergilenir, sonraki aylar da bir üst dilime erken girer.
Son güncelleme
İki etki birden
İkramiye ya da prim, ödendiği ayın brüt ücretine eklenir ve o ayın bordrosunda vergilenir. Buradan iki sonuç çıkar:
- İkramiyenin kendisi yüksek dilimden vergilenir. Aylık ücretin üstüne eklendiği için matrahın en üst kısmını oluşturur; marjinal oranınız neyse o oranla kesilir.
- Sonraki aylar pahalılaşır. Gelir vergisi yıl başından beri biriken matraha göre hesaplandığı için ikramiye bu birikimi bir anda büyütür. Yılın kalanında bir üst dilime daha erken girersiniz; ikramiyeden sonraki ayların neti düşer.
Birikimin nasıl işlediğini kümülatif vergi matrahı yazısında, dilim geçişinin maaşa etkisini maaşım neden her ay azalıyor yazısında anlattım.
Örnek: aylık 60.000 TL, haziranda bir maaş ikramiye
| Ay | İkramiyesiz net | İkramiyeli net | Fark |
|---|---|---|---|
| Mayıs | 44.806,63 TL | 44.806,63 TL | +0,00 TL |
| Haziran | 44.806,63 TL | 85.151,23 TL | +40.344,60 TL |
| Temmuz | 45.133,05 TL | 44.573,05 TL | −560,00 TL |
| Ağustos | 45.650,40 TL | 42.640,40 TL | −3.010,00 TL |
| Eylül | 42.640,40 TL | 42.640,40 TL | +0,00 TL |
| Ekim | 42.640,40 TL | 42.640,40 TL | +0,00 TL |
| Kasım | 42.640,40 TL | 42.640,40 TL | +0,00 TL |
| Aralık | 42.640,40 TL | 42.640,40 TL | +0,00 TL |
60.000 TL brüt ikramiyenin haziranda ele geçen kısmı 40.344,60 TL. Ama hikâye orada bitmiyor: temmuzdan aralığa kadar netiniz toplam 3.570,00 TL daha az çıkıyor. Yıl sonunda ikramiyeden kalan net 36.774,60 TL; brüt ikramiyenin %38,7 kadarı kesintiye gidiyor.
İkramiyesiz yılda %27 dilimine ağustos ayında giriliyor; ikramiyeli yılda temmuz ayında.
Vergi mi arttı, yoksa zamanlama mı
Yıllık bazda ikramiyenin vergisi, ne zaman ödenirse ödensin, hemen hemen aynıdır: yıl içindeki toplam matrah değişmiyor. Değişen, kesintinin hangi aylara düştüğüdür. Haziranda ödenen ikramiye, aralıkta ödenen ikramiyeye göre yılın ikinci yarısındaki maaşları etkiler; aralıkta ödenen ise yalnızca kendi ayında yüksek kesilir.
Bu yüzden "ikramiye yüzünden maaşım düştü" hissi yanıltıcıdır. Bordronuzda kaybolmuş bir para yok; ikramiyenin vergisinin bir kısmı sonraki aylara yayılmış olarak kesiliyor.
İstisnalar ve SGK
- Asgari ücret istisnası büyümez. İkramiye ödenen ay da istisna aynı tutardır; ek ödeme tamamen vergilenir. Ayrıntısı asgari ücret istisnası yazısında.
- SGK primi tavana kadar kesilir. İkramiyeli ayın brütü prim tavanını aşmıyorsa ikramiyeden de yüzde on beş işçi primi kesilir.
- Damga vergisi ikramiyenin tamamı üzerinden binde 7,59'dur.
Kendi bordronuzda hesaplamak
Brütten nete maaş hesaplama sayfasında ikramiyeli ayın toplam brütünü yazın, "yıl başından beri aynı brüt" kutusunun işaretini kaldırın ve bordronuzdaki kümülatif matrahı girin. Sonraki aylar için aynı işlemi, ikramiyeyle büyümüş kümülatif matrahla tekrarlayın. Bordrodaki kümülatif matrah satırını bordro nasıl okunur yazısında gösterdim.
Kaynaklar
Bu yazıdaki tarife ve tutarlar aşağıdaki birincil kaynaklardan takip edilir.
- Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir vergisi tarifesi, KDV ve ÖTV oranları, harçlar, istisna ve hadler.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Prime esas kazanç alt ve üst sınırı, prim oranları, borçlanma ve ödenek hükümleri.
Kaynakların tam listesi kaynaklar sayfasında. Hesaplama yöntemi için metodoloji sayfasına bakabilirsiniz.