Emekli çalışanın bordrosu neden farklı
Emekli olup çalışmaya devam edenden normal SGK primi yerine sosyal güvenlik destek primi kesilir, işsizlik primi kesilmez. Aynı brütte net artar, işverenin maliyeti de biraz artar.
Son güncelleme
Ne değişiyor
Yaşlılık aylığı alırken bir işyerinde hizmet akdiyle çalışmaya başlayan emekli, emekli aylığını kesmeden çalışabilir. Bunun karşılığında bordrosunda iki şey değişir:
- SGK primi yerine sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kesilir. İşçi payı %14 yerine %7,5.
- İşsizlik sigortası primi kesilmez. Emekli, işsizlik sigortası kapsamında değildir; bu yüzden işten çıkınca işsizlik maaşı da alamaz.
Gelir vergisi ve damga vergisi normal çalışanla aynı kurallarla hesaplanır; asgari ücret istisnası emekli çalışana da uygulanır. Emekli aylığının kendisi gelir vergisinden istisnadır; vergilenen, işyerinden alınan ücrettir.
Örnek: brüt 50.000 TL, ocak bordrosu
| Kalem | Normal çalışan | Emekli çalışan |
|---|---|---|
| SGK / SGDP işçi payı | 7.000,00 TL | 3.750,00 TL |
| İşsizlik sigortası | 500,00 TL | 0,00 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 42.500,00 TL | 46.250,00 TL |
| Ödenen gelir vergisi | 2.163,68 TL | 2.726,18 TL |
| Ödenen damga vergisi | 128,80 TL | 128,80 TL |
| Net ücret | 40.207,53 TL | 43.395,03 TL |
| İşverene maliyet | 61.875,00 TL | 62.375,00 TL |
Emekli çalışanın neti 3.187,50 TL yüksek. Prim kesintisi düştüğü için gelir vergisi matrahı büyür ve biraz daha fazla vergi ödenir, ama prim tasarrufu bundan fazladır. Kendi ücretiniz için brütten nete maaş hesaplama sayfasında sigorta durumunu "Emekli" seçin.
İşveren tarafı
SGDP'nin işveren payı %24,75; normal çalışanda SGK ve işsizlik işveren payı toplamı %23,75. Yani emekli çalıştırmak işverene ayda 500,00 TL daha pahalıya gelir. Normal çalışanda uygulanan 2 puanlık prim indirimi SGDP'de yok; indirimli bir normal çalışanla karşılaştırıldığında fark 1.500,00 TL'ye çıkar.
Emekli işe alırken işverenin bu farkı hesaba katması, emekli çalışanın da net ücretinin neden aynı brütte daha yüksek olduğunu bilmesi pazarlıkta işe yarar.
Ödenen SGDP ne işe yarar
SGDP'nin bir kısmı iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kollarını karşılar; çalışırken iş kazası geçirirseniz sigortalısınız. Ama ödenen destek primi emekli aylığınızı artırmaz ve yeni bir emeklilik hakkı doğurmaz.
Emekli aylığını kestirip normal sigortalı olarak çalışmak da mümkün: bu durumda tam prim ödenir ve işten ayrılıp yeniden aylık bağlatıldığında yeni hizmetler hesaba katılır. Hangi yolun kârlı olduğu kişiye göre değiştiği için bu kararı SGK'dan hesap alarak verin.
Bordroda nasıl görünür
Emekli çalışanın bordrosunda "SGK işçi payı" satırı "SGDP işçi payı" olarak, işsizlik sigortası satırı boş ya da sıfır görünür. SGK'ya bildirilen belge türü de farklıdır. Satırların anlamını bordro nasıl okunur yazısında, primin hesaplandığı alt ve üst sınırı SGK taban ve tavanı yazısında anlattım. Emekli çalışanın ayrılışta kıdem hakkı genel kurallara bağlıdır; bkz. kıdem tazminatı şartları.
Kaynaklar
Bu yazıdaki tarife ve tutarlar aşağıdaki birincil kaynaklardan takip edilir.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Prime esas kazanç alt ve üst sınırı, prim oranları, borçlanma ve ödenek hükümleri.
- Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir vergisi tarifesi, KDV ve ÖTV oranları, harçlar, istisna ve hadler.
- Mevzuat Bilgi Sistemi Kanun ve yönetmeliklerin güncel konsolide metinleri.
Kaynakların tam listesi kaynaklar sayfasında. Hesaplama yöntemi için metodoloji sayfasına bakabilirsiniz.