Vergi dilimi nedir
Üst dilime geçmek bütün gelirinizin o oranla vergilenmesi demek değildir. Efektif oran ile marjinal oran farkı ve neden zam almanın net gelirinizi asla azaltmadığı.
Son güncelleme
En yaygın yanlış anlama
"Üst dilime girdim, bütün maaşımdan %20 vergi kesilecek." Bu yanlış — ve pahalı bir yanlış, çünkü insanları zam almaktan, fazla mesai yapmaktan ya da ek iş kurmaktan caydırıyor.
Türkiye'de gelir vergisi artan oranlıdır. Bir dilime girdiğinizde yalnızca o dilime giren kısım yeni oranla vergilenir. Altındaki kısımlar eski oranlarında kalır. Yani üst dilime geçmek toplam net gelirinizi asla azaltmaz; sadece o eşiğin üzerindeki her ek liradan daha fazla vergi ödersiniz.
2026 gelir vergisi tarifesi
İki ayrı tarife vardır: ücret geliri (bordroyla çalışanlar) ve ücret dışı gelir (kira, serbest meslek, ticari kazanç, menkul sermaye iradı). İlk iki dilim aynıdır, üçüncüde ayrışır.
| Matrah | Oran | Ücret dışı gelirde |
|---|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 | aynı |
| 400.000 TL'ye kadar | %20 | aynı |
| 1.500.000 TL'ye kadar | %27 | 1.000.000 TL'ye kadar |
| 5.300.000 TL'ye kadar | %35 | aynı |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 | aynı |
Ücret gelirinde üçüncü dilimin daha uzun olması ücretlilere sağlanan bir avantajdır: iki tarifenin ayrıştığı aralıkta ücretli, ücret dışı gelir sahibinden daha düşük oranda vergilenir.
Efektif oran ile marjinal oran
Marjinal oran, kazandığınız bir sonraki liradan kesilecek orandır. Efektif oran, toplam verginin toplam matraha bölümüdür. İkincisi her zaman birincisinden düşüktür.
500.000 TL matrahı olan bir ücretlide hesap şöyle işler:
| Dilime giren | Oran | Vergi |
|---|---|---|
| 190.000 TL | %15 | 28.500 TL |
| 210.000 TL | %20 | 42.000 TL |
| 100.000 TL | %27 | 27.000 TL |
- Toplam vergi: 97.500 TL
- Efektif oran: %19,50
- Marjinal oran: %27
Yaygın hata, marjinal oranı bütün matraha uygulamaktır: 500.000 × %27 = 135.000 TL. Gerçek vergiden 37.500 TL fazla. Aradaki fark tam olarak alt dilimlerin ucuz kalmasından gelir.
Kendi matrahınızda dilim dökümünü görmek için gelir vergisi hesaplama sayfasını kullanın; hangi kısmın hangi oranla vergilendiğini satır satır gösterir.
Zam alınca net gelir düşer mi
Hayır. Hiçbir zam, hiçbir dilim geçişinde toplam net gelirinizi azaltmaz. Azalan şey zammın kendisinin net karşılığıdır: %15 dilimindeyken aldığınız 100 TL brüt zammın nete yansıması, %20 dilimindekinden fazladır.
Ücretlilerde kafa karışıklığının asıl kaynağı bu değil, kümülatif matrahtır. Brüt ücret hiç değişmese bile net maaş yıl içinde düşer. Bunu maaşım neden her ay azalıyor yazısında ayrıntısıyla anlattım.
Dilim sınırları ne zaman değişir
Her yıl aralık ayının sonunda, yeniden değerleme oranına göre güncellenen tarife Resmî Gazete'de yayımlanır ve 1 Ocak'ta yürürlüğe girer. Yıl içinde değişmez.
Bu sitedeki bütün hesaplamalar tarifeyi tek bir dosyadan okur. Yeni tarife yayımlandığında o dosya güncellenir; hem hesaplayıcılar hem bu yazıdaki tablo aynı anda yeni değere geçer. Yöntemin ayrıntısı metodoloji sayfasındadır.
Kaynaklar
Bu yazıdaki tarife ve tutarlar aşağıdaki birincil kaynaklardan takip edilir.
- Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir vergisi tarifesi, KDV ve ÖTV oranları, harçlar, istisna ve hadler.
- Resmî Gazete Tebliğ, karar ve bütçe kanunlarının asıl metinleri.
- Mevzuat Bilgi Sistemi Kanun ve yönetmeliklerin güncel konsolide metinleri.
Kaynakların tam listesi kaynaklar sayfasında. Hesaplama yöntemi için metodoloji sayfasına bakabilirsiniz.