Maaş brüt mü net mi konuşulmalı
Aynı ocak neti veren brüt ve net teklif, yıl sonunda aynı parayı ödemez. Farkın nereden geldiği, iş görüşmesinde neyin sorulacağı ve iki teklifin nasıl karşılaştırılacağı.
Son güncelleme
Brüt sabit kalır, net kalmaz
Brüt ücret sözleşmede yazan, kesintiler düşülmeden önceki tutardır. Net ücret, SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra hesabınıza yatan paradır.
Aradaki fark her ay aynı değildir. Gelir vergisi yıl başından beri biriken matraha göre hesaplandığı için, aynı brüt ücretle yılın ilerleyen aylarında vergi dilimi yükselir ve net düşer. Bunun mekanizmasını maaşım neden her ay azalıyor ve kümülatif vergi matrahı yazılarında anlattım.
Sonuç: "net şu kadar" dendiğinde hangi ayın neti kastedildiğini sormak gerekir.
Aynı ocak neti, farklı yıl sonu
İki teklif düşünelim. Birinci teklif brüt 80.000 TL. İkinci teklif net 61.654,83 TL, yani birinci teklifin ocak ayındaki neti kadar. Ocakta ikisi aynı parayı öder:
| Ay | Brüt 80.000 TL teklifinde net | Net teklifte net |
|---|---|---|
| Ocak | 61.654,83 TL | 61.654,83 TL |
| Nisan | 58.254,83 TL | 61.654,83 TL |
| Temmuz | 53.821,25 TL | 61.654,83 TL |
| Ekim | 54.898,60 TL | 61.654,83 TL |
| Aralık | 54.898,60 TL | 61.654,83 TL |
| Yıllık toplam | Tutar |
|---|---|
| Brüt teklif, 12 ay net | 686.783,20 TL |
| Net teklif, 12 ay net | 739.857,90 TL |
| Net teklifin fazlası | 53.074,70 TL |
Brüt teklifte net, ocaktaki 61.654,83 TL'den aralıkta 54.898,60 TL'ye iner. Net teklifte dilim artışının yükünü işveren taşır.
Net sözleşmede işverenin maliyeti artar
Net ücret sözleşmesinde işveren, her ay aynı neti tutturacak brütü bulmak zorundadır. Yıl ilerledikçe gereken brüt yükselir:
| Brüt | İşverene maliyet | |
|---|---|---|
| Ocak | 80.000,00 TL | 99.000,00 TL |
| Aralık | 91.023,20 TL | 112.641,21 TL |
Bu yüzden işverenlerin çoğu brüt konuşmayı tercih eder; net teklif, işverenin ek bir maliyet üstlendiği anlamına gelir. Aralık ayı brütünü kendiniz görmek için netten brüte maaş hesaplama sayfasında ay olarak aralığı seçin.
İş görüşmesinde sorulacaklar
- Rakam brüt mü net mi? Netse, ocak neti mi yoksa her ay sabit net mi?
- Sözleşmeye nasıl yazılacak? Net ücret konuşulduysa sözleşmede de "net" olarak yazmalı. Yazılı olmayan net anlaşmayı sonradan ispatlamak zordur; uyuşmazlıkta ücret genellikle brüt kabul edilir.
- Yıllık kaç maaş? İkramiye sayısı yıllık geliri aylık rakamdan daha çok değiştirebilir.
- Yan haklar nakit mi? Yemek kartı, yol, özel sağlık sigortası, prim. Nakit ödenenler brüte eklenir ve vergilenir; bir kısmı belirli tutara kadar istisnadır.
- Zam brüte mi nete mi? Net sözleşmede yüzde on zam netin yüzde onudur; brüt sözleşmede brütün.
İki teklifi doğru karşılaştırmak
Aylık rakamları değil, yıllık net toplamı karşılaştırın. Brüt teklifin yıllık netini brütten nete maaş hesaplama sayfası "yıllık net toplam" satırında veriyor. Net teklifte aylık neti on ikiyle çarpmak yeterli; ikramiyeleri ve düzenli yan ödemeleri iki tarafa da ekleyin.
Bir şeyi daha hesaba katın: kıdem ve ihbar tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yan ödemelerin bu hesaba nasıl girdiğini giydirilmiş brüt ücret yazısında anlattım.
Kaynaklar
Bu yazıdaki tarife ve tutarlar aşağıdaki birincil kaynaklardan takip edilir.
- Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir vergisi tarifesi, KDV ve ÖTV oranları, harçlar, istisna ve hadler.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Prime esas kazanç alt ve üst sınırı, prim oranları, borçlanma ve ödenek hükümleri.
- Mevzuat Bilgi Sistemi Kanun ve yönetmeliklerin güncel konsolide metinleri.
Kaynakların tam listesi kaynaklar sayfasında. Hesaplama yöntemi için metodoloji sayfasına bakabilirsiniz.