Giydirilmiş brüt ücret nedir

Çıplak brüt ile giydirilmiş brüt

Sözleşmede yazan aylık brüt maaşa çıplak brüt ücret denir. Buna işverenin düzenli olarak sağladığı yol, yemek, ikramiye gibi para ya da parayla ölçülebilen menfaatler eklendiğinde çıkan tutar giydirilmiş brüt ücrettir.

Dayanağı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesi: kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete ek olarak sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatler de dikkate alınır. Bu yüzden tazminatınızı yalnızca maaş bordrosundaki brüt rakamla hesaplarsanız eksik bulursunuz.

Hesaba giren ödemeler

Ortak özellikleri süreklilik: her ay ya da her yıl düzenli olarak verilmeleri.

• Yol yardımı — nakit ödeniyorsa aylık tutarı.
• Yemek — nakit, yemek kartı ya da işyerinde verilen yemeğin parasal değeri.
• İkramiye — yıllık toplamın on ikide biri aylık ücrete eklenir.
• Yakacak yardımı — yıllık tutarın on ikide biri.
• Giyim yardımı — düzenli verilen giyim parası ya da giyim eşyası.
• Kira veya konut yardımı, aile ve çocuk yardımı — düzenli ödeniyorsa.
• Düzenli primler — satış, verimlilik gibi sürekli hâle gelmiş primler.

Bu ödemelerin bordroda ayrı satırda görünmesi, vergiden istisna olması ya da kartla verilmesi sonucu değiştirmez; düzenli sağlanıyorsa ücrete eklenir.

Hesaba girmeyen ödemeler

• Bir defalık yardımlar — doğum, evlenme, ölüm yardımı gibi arızi ödemeler.
• Fazla mesai ücreti — düzenli ödense bile Yargıtay uygulamasında kıdem tazminatına esas ücrete katılmaz. Hafta tatili ve genel tatil çalışma ücretleri de öyle.
• Masraf karşılıkları — harcırah, görev yolluğu, iş için yapılan harcamanın geri ödenmesi. Bunlar ücret değil, işçinin cebinden çıkanın iadesidir.
• İşin gereği verilen eşya — iş elbisesi, koruyucu ekipman. Giyim yardımından farkı, işçiye değil işe hizmet etmesidir.
• Kullanılmayan yıllık izin ücreti — ayrı bir alacak olarak ödenir.

Örnek hesap

Çıplak brüt maaşı 50.000,00 TL olan, ayda 22 iş günü çalışan bir işçi. Her ay yol parası ve günlük 300 TL yemek kartı alıyor; yılda iki maaş ikramiye ve yılda 6.000 TL yakacak yardımı var.

Giydirilmiş ücret çıplak ücretten %36,9 fazla. Bu tutar 73.729,87 TL olan kıdem tavanının altında kaldığı için hesaba olduğu gibi girer.

Aynı hesabı kendi rakamlarınızla yapmak için giydirilmiş tutarı kıdem tazminatı hesaplama sayfasındaki ücret alanına yazın.

Değişken ücrette son bir yıl esas alınır

Parça başı, komisyon, akort ya da yüzde usulü gibi her ay değişen ücretlerde tek bir aya bakılmaz. Son bir yıl içinde ödenen ücret, o sürede çalışılan gün sayısına bölünür ve bulunan günlük ortalama esas alınır.

Aynı mantık her ay tutarı değişen primler için de geçerli: son bir yılda ödenenlerin aylık ortalaması ücrete eklenir. Tek bir ayın yüksek ya da düşük primi hesabı bozmaz.

Nerede kullanılır, nerede kullanılmaz

• Kıdem tazminatı — giydirilmiş ücretle, ama kıdem tazminatı tavanı ile sınırlı.
• İhbar tazminatı — giydirilmiş ücretle, tavansız. Süreler için ihbar süresi tablosu.
• İşsizlik maaşı — giydirilmiş ücrete değil, SGK'ya bildirilen prime esas kazanca bakar. İşverenin prim bildirmediği yan ödemeler burada hesaba girmez.

Yan ödemelerin bordroda nerede durduğunu bordro nasıl okunur yazısında satır satır gösterdim. Tazminat hakkının hangi ayrılışta doğduğu için kıdem tazminatı şartları.