EYT kimleri kapsıyor

Kalkan tek şey yaş şartı

EYT — "emeklilikte yaşa takılanlar" — 2023'te yapılan düzenlemenin adı. Düzenleme yalnızca yaş şartını kaldırdı. Emekliliğin diğer iki şartı olduğu gibi duruyor:

1. Sigortalılık süresi: kadın 20, erkek 25 yıl
2. Prim günü: 5.000 – 5.975 gün arası, giriş tarihine göre kademeli

Yani "EYT'liyim" demek tek başına emekli olabileceğiniz anlamına gelmiyor. Yaşınız artık engel değil, ama süre ve gün şartlarını doldurmuş olmanız gerekiyor.

Kapsama girmenin tek ölçüsü: 8 Eylül 1999

İlk sigorta girişiniz 8 Eylül 1999 veya öncesindeyse kapsamdasınız. Bir gün sonrasıysa değilsiniz — ve o gruba yaş şartı uygulanmaya devam eder.

Buradaki tarih ilk defa sigortalı olduğunuz gündür; sonraki işe girişler değil. Kısa süreli, hatta tek günlük bir sigortalılık bile başlangıç sayılır. Bu yüzden gençlikte yapılan kısa çalışmalar sonradan çok değerli hâle gelebiliyor.

Kendi tarihinizi e-Devlet'te SGK Tescil ve Hizmet Dökümü ekranından görün. Statü fark etmez: SSK (4/a), Bağkur (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) girişlerinin hepsi başlangıç sayılır.

Askerlik borçlanması girişi geriye çekebilir

Sigorta girişiniz 8 Eylül 1999'dan hemen sonraysa ve askerliğinizi girişten önce yaptıysanız, askerlik borçlanması sigorta başlangıcınızı geriye çeker. Bu, kapsam dışıyken kapsama girmenizi sağlayabilir.

Kritik ayrım şu: borçlanma yalnızca sigorta girişinden önceki askerlik süresi için başlangıcı geriye çeker. Girişten sonraki askerlik yalnızca prim günü ekler, tarihi değiştirmez.

Maliyetini ve kaç gün kazandıracağını askerlik borçlanması hesaplama sayfasında görebilirsiniz. Sınırda olanlar için bu hesap yıllara mal olabilir.

Prim gününüz eksikse

Süre ve yaş tamam ama prim günü eksikse iki yol var:

• Çalışmaya devam etmek. Eksik günü fiilen doldurmak.
• Borçlanma. Askerlik, doğum, yurtdışı hizmeti, doktora ve stajyer avukatlık süreleri satın alınabilir.

Doğum borçlanması özellikle kadın sigortalılarda belirleyici oluyor: üç çocuğa kadar, çocuk başına iki yıla kadar borçlanma hakkı var. Doğum borçlanması hesaplama sayfasında şartları ve tutarı çıkarabilirsiniz.

Hangi şartlara tabi olduğunuzun tamamı için emeklilik için kaç prim günü gerekir yazısına bakın.

Kıdem tazminatı boyutu

EYT kapsamındaki bir çalışan emeklilik şartlarını doldurduğunda, SGK'dan aldığı yazıyı işverene verip istifa ederek kıdem tazminatı alabilir. Emekli olmayı beklemek ya da işten çıkarılmayı beklemek gerekmez.

Ayrıca 15 yıl ve 3.600 gün şartını dolduranlar için, tam emeklilik şartları henüz oluşmasa bile aynı yol açıktır. İkisinin farkı istifa edip kıdem tazminatı alınır mı yazısında; kıdem hakkının genel şartları için kıdem tazminatı kaç yılda hak edilir.

Tazminat tutarınızı kıdem tazminatı hesaplama sayfasında görebilirsiniz.

Emekli olup çalışmaya devam etmek

Emekli aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya devam edebilirsiniz. Bu durumda bordronuzdan normal SGK primi değil sosyal güvenlik destek primi kesilir:

• İşçi payı %14 yerine %7,5
• İşsizlik sigortası kesilmez (emekli çalışan işsizlik ödeneğine hak kazanamaz)

Kesinti düştüğü için aynı brüt ücrette emekli çalışanın neti daha yüksek çıkar. Farkı görmek için brütten nete maaş hesaplama sayfasında sigorta durumunu "emekli" seçin.