Rapor parasını kim öder
Raporlu günlerin parasını işveren değil SGK öder; hastalıkta ilk iki gün ise kimse ödemek zorunda değildir. Ödeneğin hesabı, şartları ve maaşa etkisi.
Son güncelleme
Kısa cevap: SGK öder
Raporlu olduğunuz günlerde işveren size maaş ödemek zorunda değildir. O günler için SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder; halk arasındaki adıyla rapor parası budur. İşveren bordroda raporlu günleri eksik gün olarak bildirir ve o günlerin ücretini maaştan düşer.
Yani raporlu bir ayda iki ayrı ödeme alırsınız: işverenden çalıştığınız günlerin maaşı, SGK'dan raporlu günlerin ödeneği. Bordroda eksik gün ve düşülen tutarı nerede göreceğinizi bordro nasıl okunur yazısında anlattım.
İlk iki gün kuralı
Hastalık raporunda SGK ödeneği üçüncü günden başlar. İlk 2 gün için SGK ödeme yapmaz; işveren de kanunen ödemek zorunda değildir. Bu yüzden iki günlük bir rapor maaşınızdan iki günlük kesinti olarak döner ve karşılığında hiçbir ödeme gelmez.
| Rapor süresi | SGK'nın ödediği gün |
|---|---|
| 1 – 2 gün | 0 |
| 5 gün | 3 |
| 10 gün | 8 |
Bu bekleme yalnızca hastalıkta var. İş kazası, meslek hastalığı ve analık raporlarında ödenek ilk günden başlar.
Birçok işyeri iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da yerleşik uygulama gereği ilk iki günü kendisi öder. Sözleşmenizde böyle bir hüküm varsa işveren bunu ödemek zorundadır.
Ödenek nasıl hesaplanır
Rapor başlamadan önceki on iki ay içindeki son üç ayın prime esas kazançları toplanır ve bu sürenin prim gün sayısına bölünür. Çıkan günlük kazancın:
- ayakta tedavide üçte iki,
- yatarak tedavide yarısı
günlük ödenek olarak verilir. Günlük kazanç, SGK prim tavanının günlük karşılığı olan 9.909,00 TL'yi aşamaz.
Örnek: son üç ayda 150.000 TL brüt kazanç, 90 prim günü, 10 günlük ayakta hastalık raporu.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Günlük kazanç (150.000 ÷ 90) | 1.666,67 TL |
| Günlük ödenek (üçte iki) | 1.111,11 TL |
| Ödenen gün (10 − 2) | 8 gün |
| SGK'nın ödediği toplam | 8.888,89 TL |
| Aynı sürenin brüt ücreti | 16.666,67 TL |
| Brüt ücrete göre fark | −7.777,78 TL |
Ödenekten gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primi kesilmez; fark bu yüzden nette brütteki kadar büyük değildir. Kendi rakamlarınız için rapor parası hesaplama sayfasını kullanın.
Ödenek için şartlar
- Hastalık: raporun başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalı.
- İş kazası ve meslek hastalığı: prim günü şartı yok; sigortalı olmak yeterli.
- Analık: doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün prim bildirimi.
90 günü doldurmadan alınan hastalık raporunda SGK ödeme yapmaz; işe yeni başlayanlar için bu önemli bir boşluk.
Para ne zaman ve nasıl gelir
Raporu hekim elektronik ortamda SGK'ya bildirir. Ödeme için ikinci bir adım gerekir: işverenin, raporlu günlerde çalışmadığınızı SGK sistemine bildirmesi. Bu bildirim yapılmadan ödeme başlamaz; gecikmelerin en yaygın sebebi budur.
Bildirimden sonra ödenek, SGK'ya kayıtlı banka hesabınıza ya da PTT'ye yatar. Durumu e-Devlet'teki SGK geçici iş göremezlik ödemesi sorgulama ekranından takip edebilirsiniz.
İşveren maaşı tam öderse
Bazı işyerleri raporlu günlerde de maaşın tamamını öder. Bu durumda işverenin ödediği tutar ücret sayılır ve normal kesintilere tabidir; SGK ödeneği ise ayrıca gelir. Uygulamanın ayrıntısı, ödeneğin çalışanda mı kalacağı yoksa işverene mi devredileceği, iş sözleşmesine ya da toplu iş sözleşmesine bağlıdır. Sözleşmenizde bu konuda ne yazdığına bakın.
Emeklilik prim gününe etkisi
Raporlu günler için prim yatmaz; işveren o günleri eksik gün olarak bildirir. Bu süre prim gününüze eklenmez. Kısa raporlarda fark önemsiz, ama aylarca süren raporlarda emeklilik tarihi aynı süre kadar geri kayar. Prim günü şartları için emeklilik için kaç prim günü gerekir.
Kaynaklar
Bu yazıdaki tarife ve tutarlar aşağıdaki birincil kaynaklardan takip edilir.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Prime esas kazanç alt ve üst sınırı, prim oranları, borçlanma ve ödenek hükümleri.
- Mevzuat Bilgi Sistemi Kanun ve yönetmeliklerin güncel konsolide metinleri.
Kaynakların tam listesi kaynaklar sayfasında. Hesaplama yöntemi için metodoloji sayfasına bakabilirsiniz.